Arabic |
lexicalization | ara: مهماز الشيلم |
Azerbaijani |
has gloss | aze: Çovdar mahmızı (lat. Secale cornutum L. = lat. Claviceps purpurea Tul.) |
lexicalization | aze: Çovdar mahmızı |
Bulgarian |
has gloss | bul: Моравото рогче Claviceps purpurea (на английски Ergot) е паразитна гъба, която се среща при някои тревисти и житни растения, най-често при ръжта. В класа на заразената ръж, вместо зърна се показват лилави телца с формата на рогче, откъдето идва и наименованието на гъбата. Моравото рогче съдържа психоактивни алкалоиди (ерготамин) и в по-големи дози е отровно за човека (ерготизъм). От него се получава кръвоспиращо лекарство, което се използва в медицината. |
lexicalization | bul: мораво рогче |
Catalan |
has gloss | cat: L ergot o banya de sègol (Claviceps purpurea) és un fong paràsit de la família de les Clavicipitàcies que provoca lergotisme. |
lexicalization | cat: Banya de sègol |
lexicalization | cat: Banya del sègol |
Czech |
has gloss | ces: Paličkovice nachová (Claviceps purpurea) je druh vřeckovýtrusné houby, která tvoří mycelium (podhoubí) v semeníku lipnicovitých a mění ho v tmavý tvrdý útvar (sklerocium), tzv. černý námel. |
lexicalization | ces: Paličkovice nachová |
Danish |
has gloss | dan: Meldrøjer (Claviceps purpurea) er en svampeart, der er knyttet til korn- og græsarter (først og fremmest Rug (Secale) og Rajgræs (Lolium), hvis nydannede kerner den angriber og fortærer. På tidspunktet ved kornets modning danner svampen en hvileform (et sklerotie), der kan ligne et lidt forstørret, bananformet og sort korn. Da sklerotiet har samme størrelse og vægt som de ægte frø, passerede det tidligere gennem alle rensemetoder og bliver formalet sammen med frøene. Det modne sklerotie forbliver i hviletilstanden, indtil der opstår passende forhold (varme, nedbør osv.). Derefter spirer det og danner mange små, paddehatteagtige frugtlegemer. På dem dannes der trådagtige sporer, der frigives, netop når den rette græsart blomstrer. Angrebet medfører udbyttetab og nedsat kvalitet i hø, ensilage og korn. Hvis det smittede korn eller græs bruges som husdyrfoder, bliver dyrene syge. |
lexicalization | dan: meldrøjer |
German |
has gloss | deu: Das Mutterkorn (auch Purpurroter Hahnenpilz, Ergot, Krähenkorn, Hahnensporn, Hungerkorn, Tollkorn oder Roter Keulenkopf) ist eine längliche, kornähnliche Dauerform (Sklerotium) des Mutterkornpilzes (Claviceps purpurea). Es wächst in den Ähren von Roggen und einigen anderen Getreidegattungen wie Triticale, Weizen, seltener auf Gerste oder Hafer und anderen Gräsern. |
lexicalization | deu: Mutterkorn |
Modern Greek (1453-) |
has gloss | ell: Η Ερυσίβη είναι το κοινό όνομα ενός μύκητα του γένους Claviceps που παρασιτεί σε ορισμένα δημητριακά και χλόες. Στο τέλος του καλοκαιριού, ο μύκητας παίρνει μια χαρακτηριστική μορφή για να αντέξει στον χειμώνα και λέγεται «sclerotium», ή «ερυσίβη». Υπάρχουν περίπου 50 γνωστά είδη, τα περισσότερα προέρχονται από τροπικές περιοχές. Για την οικονομία σημαντικά είδη είναι το purpurea Claviceps (παρασιτικό στις χλόες και τα δημητριακά), το C. fusiformis (στο κεχρί, και τη χλόη), το C. paspalipaspali (στη χλόη) και και το C. africana . Το C. purpurea προσβάλει διάφορα δημητριακά συμπεριλαμβανομένης της σίκαλης (ο πιο κοινός φορέας του), του σίτου και του κριθαριού. Έχει επιπτώσεις στη βρώμη, αν και σπάνια. |
lexicalization | ell: ερυσίβη |
Esperanto |
has gloss | epo: Claviceps purpurea , esperante ergota fungo, estas parazito de floroj de poaloj (ĉefe Poaceae). La specio vivas precipe en la Tut-Arkta ekozono. La nomo devenas de la ergoto de koko. La formo de la skleroto similas al la ergoto. |
lexicalization | epo: Claviceps purpurea |
Estonian |
has gloss | est: Harilik tungaltera (Claviceps purpurea) on seeneliik, mis kuulub perekonda tungaltera (Claviceps) ja sugukonda tungalteralised (Clavicipitaceae). |
lexicalization | est: Harilik tungaltera |
Persian |
has gloss | fas: :برای دیگر کاربردهای واژهٔ ناخنک به صفحهٔ ناخنک رجوع نمائید. بیماری ناخُنک (سگاله، بیماری چاودار) در غلات سمی به نام ارگوتین تولید میکند که علاوه بر انسان به حیوانات نیز آسیب میرساند. |
lexicalization | fas: بیماری ناخنک |
Finnish |
has gloss | fin: Torajyvä (Claviceps purpurea), arkikielessä myös häränjyvä sekä härkäjyvä on kotelosienitauti, jota tavataan rukiilla, hybridirukiilla, ruisvehnässä, vehnässä sekä ohrassa. Torajyvä on myrkyllinen, ja se aiheuttaa suurina määrinä hallusinaatioita. |
lexicalization | fin: torajyvä |
French |
has gloss | fra: Lergot de seigle (Claviceps purpurea Tul.) est un champignon du groupe des ascomycètes, parasite du seigle (et dautres céréales). Il contient des alcaloïdes responsables de l'ergotisme. |
lexicalization | fra: Ergot de seigle |
lexicalization | fra: Ergot Du Seigle |
Hungarian |
has gloss | hun: Az anyarozs vagy varjúköröm (Claviceps purpurea) nevű gabonaparazita feketés, sötétlila színű növényi kórokozó, fitopatogén gomba, amely az érett gabonakalászban a virágok helyén egy megnyúlt, 2–5 cm hosszú, görbült, fekete szklerócium, ami a gomba egyik fejlődési stádiuma. Régebben a Szent Antal tüze nevű betegségnek (ergotizmus) az anyarozs-mérgezés volt az okozója. |
lexicalization | hun: anyarozs |
Ido |
has gloss | ido: Ergoto esas produkturo vejetala parazita, venanta forme di mikra pinto, di sporno, sur la spiki di ula graminei, e qua esas venenoza. |
lexicalization | ido: Ergoto |
Italian |
has gloss | ita: Ergot è il nome comune dato ad un ascomiceta denominato Claviceps purpurea. Il termine deriva dal francese "ergot", che indica lo sperone del gallo, la cui forma ricorda appunto quella dei funghi della segale. Il genere Claviceps conta circa una cinquantina di specie. La specie in questione è parassita delle graminacee e forma degli sclerozi simili a cornetti o clavette che conferiscono alla pianta infetta (spesso la Segale) il nome comune di "segale cornuta". |
lexicalization | ita: Claviceps purpurea |
lexicalization | ita: Ergot |
Japanese |
has gloss | jpn: 麦角菌(バッカクキン)はバッカクキン科バッカクキン属(Claviceps)に属する子嚢菌の総称で、いくつかのイネ科植物(重要な穀物や牧草を含む)およびカヤツリグサ科植物の穂に寄生する。 |
lexicalization | jpn: 麦角菌 |
Latin |
has gloss | lat: Claviceps (Claviceps purpurea) est fungus parasitus communis. Hoc species accurate parasitus est frumenti ad secalis. |
lexicalization | lat: Claviceps |
Latvian |
has gloss | lav: Melnie graudi jeb vilkazobi - uz rudziem parazitējošas sēnes Claviceps purpurea blīvi sēņotnes savijumi - sklerociji. Pavasarī uz tiem attīstās augļķermeņi ar sporām. Vējš sporas aiznes uz graudzāļu auglenīcām kur attīstās balta sēklotne ar sīkām konīdijām un izdalās lipīgs, salds šķidrums "medus rasa". Kukaiņi sūc šķidrumu un pārnes konīdijas, tā inficējot rudzus vai citas graudzāles. Sēņu infekciju un sklerociju attīstību sekmē mitrs, silts laiks un ilgstošs rudzu ziedēšanas periods. Inficētās auglenīcās attīstās melnie graudi - sēnes sklerociji, kuri sasniedz līdz 3 cm garumu un 3 - 6 mm diametru. Melnie graudi sastopami mitros rudzu laukos, kur izmanto sējai nekodinātus graudus. |
lexicalization | lav: Melnie graudi |
Lithuanian |
has gloss | lit: Paprastoji skalsė – skalsiagrybių (Claviceps) genties parazitinis rugio grybas. |
lexicalization | lit: Paprastoji skalsė |
Erzya |
has gloss | myv: Аварозь (Розь ава) (лат. Claviceps) — розень паразит, розень панго. Роз видьметне теевить раужо покш сюро-пелькскес, кувакасто лисить кенерезь прястонть. Аварозесь пек ядов. Сонзе эйсте теезь надобиятьне — седе сеедьстэ нолдавить тевс гинекологиясо (авань ормасо), сесте аварозесь кочксеви кенерезь розь прятнесте. |
lexicalization | myv: Аварозь |
Dutch |
has gloss | nld: Moederkoorn (Claviceps purpurea) of moederkoren is een schimmel uit de klasse van de zakjeszwammen (Ascomycetes), die op de aren van granen als rogge en tarwe groeit. De schimmel groeit zelden op gerst en haver. De naam is afgeleid van het gebruik door vroedvrouwen om weeën op gang te brengen met behulp van deze schimmel. |
lexicalization | nld: Moederkoorn |
Norwegian |
has gloss | nor: Meldrøye eller mjøldrøye (Claviceps purpurea) er en sopp som vokser på flere gressarter, deriblant kornsorter som rug (mest vanlig), hvete og bygg. Meldrøyen har 2–3 cm lange organer (sklerotier) som vokser inn i kornaksen. Sklerotiene inneholder alkaloidet ergotamin som kan frembringe hallusinasjoner og koldbrann. Ved inntak av store mengder vil en falle i koma. I tidligere tider visste man lite om hvilke plager meldrøye førte med seg, og utvekstene som er større enn kornene, ble sett på som positivt ettersom det økte melmengden, derav navnet. I regnfulle år kunne meldrøye bli så omfattende at det førte til massedød. |
lexicalization | nor: meldrøye |
Polish |
has gloss | pol: Buławinka czerwona (Claviceps purpurea) – gatunek grzybów należący do rodziny buławinkowatych (Clavicipitaceae). |
lexicalization | pol: Buławinka czerwona |
Portuguese |
has gloss | por: O esporão do centeio (Claviceps purpurea) é um fungo parasita que ataca o centeio, e do qual se extraem vários alcalóides e substâncias de uso medicinal. É um fungo conhecido por ser alucinógeno, e usado para fabricar LSD. Quem ingerir o fungo pode desenvolver uma doença atualmente denominada de ergotismo. " |
lexicalization | por: Esporão do centeio |
lexicalization | por: Esporão-do-centeio |
Moldavian |
has gloss | ron: Cornul secarei (Claviceps purpurea) este o ciupercă fitoparazită din familia Clavicipitaceae, genul Claviceps, ai cărei scleroţi parazitează diferite cereale, mai ales secara. Termenul este folosit cu mai multe sensuri, toate în legătură cu ciuperca parazită: pentru a denumi ciuperca parazită, Claviceps purpurea; pentru a denumi scleroţii acesteia, şi pentru a denumi boala parazitară respectivă a secarei. Pentru secara parazitată se foloseşte şi denumirea de secară cornută. |
lexicalization | ron: Claviceps purpurea |
lexicalization | ron: cornul secarei |
Russian |
has gloss | rus: Спорынья́, или ма́точные ро́жки — род грибов семейства спорыньёвых (Clavicipitaceae), паразитирующий на некоторых злаках, в том числе, на ржи и пшенице. |
lexicalization | rus: Спорынья |
Castilian |
has gloss | spa: El cornezuelo (Claviceps purpurea) es un hongo parásito del género Claviceps, que consta de más de cincuenta especies. Todas ellas pueden afectar a una gran variedad de cereales y hierbas, aunque su anfitrión más común es el centeno. Cuando el núcleo del cornezuelo se deposita en la tierra permanece en estado letárgico o esclerotium hasta que se dan las condiciones propicias para medrar y pasar a la fase fructífera, en la que se desarrolla como una minúscula seta liberando las esporas fúngicas. |
lexicalization | spa: Claviceps purpurea |
Saterfriesisch |
lexicalization | stq: Stoarksbrood |
Swedish |
has gloss | swe: Mjöldryga (lat. Secale cornutum) kallas ett vilstadium av sporsäcksvamparna Claviceps purpurea m. fl., svartvioletta fjäll. Som egentligenligen är så kallade sklerotier från Sphacelia-hyfer . En viss sorts svamphyfer som är karaktäristiska för just mjöldrygesvamparna. När svampens hyfer infekterar gräs eller främst råg så bildas snart en vit, mjuk och fårad myceliemassa. I myceliemassans fåror sitter konidiebärare hopade och de avsöndrar rent otroliga mängder av ovala och genomskinliga konidier. Konidierna bakas in i en vätska som har söt smak och därmed kallas den för honungsdagg. Det nu beskrivna konidiestadiet har tidigare benämnts som Sphacelia segetum. Efter en tid avsöndras vätskan och droppar ner från ex. vis rågaxen och lockade av den söta vätskan besöker flugor och andra insekter de infekterade växterna. |
lexicalization | swe: mjöldryga |
Turkish |
has gloss | tur: Çavdar mahmuzu (Claviceps purpurea), Clavicipitaceae familyasından çavdar ve benzeri tahıllarda parazit olarak yaşayan bir mantar türü. 1800lerin ortalarına kadar çavdarın normal bir parçası olduğu düşünülmüştür. En çok çavdarda görülse de diğer tahıllara da yerleşebilir. Koyu mor renkli ve birkaç santim uzunluğundadır. |
lexicalization | tur: Çavdar mahmuzu |
Ukrainian |
has gloss | ukr: Ріжки пурпурові - паразитний гриб класу сумчастих, що пошкоджує зав'язь понад 100 культурних і дикорослих злаків. Паразитують здебільшого на житі. |
lexicalization | ukr: Ріжки маткові |
lexicalization | ukr: Ріжки пурпурові |
Chinese |
has gloss | zho: 麦角是一种长在小麦等作物上的黑色物质。它是由一种叫做麦角菌的真菌引起的。人或牲畜食用带有麦角的小麦会引起中毒,症状包括痉挛、精神错乱、四肢疼痛、腐败,甚至死亡。 |
lexicalization | zho: 麦角 |